logo

Deurne

Op DeurneWiki, onze digitale historische encyclopedie sinds 2010, vindt u alles over Deurne en haar kerkdorpen. Op DeurneWiki vindt u alles over de geschiedenis van Deurne, haar inwoners, plattegronden, bijzondere plekken en heel veel foto's. Ook onderstaande informatie vindt u daar terug.

Deurne is een gemeente in het zuidoostelijk deel van de provincie Noord-Brabant en telde per 1 januari 2016 totaal 31.881 inwoners. In de gemeente liggen de dorpen Deurne, Liessel, Vlierden, Neerkant en Helenaveen en talrijke gehuchten in het buitengebied. De spoorlijn Eindhoven-Venlo (aangelegd 1866) en de snelweg A67 lopen door de gemeente. 

Vroeger maakte het als heerlijkheid, bestuurd door een heer, deel uit van het hertogdom Brabant. Dat hertogdom was opgedeeld in meierijen, bestuurseenheden.

Deurne behoorde tot de Meierij van 's-Hertogenbosch. Die meierij was opgedeeld in vier kwartieren. Deurne lag in het kwartier Peelland, genoemd naar het hoogveengebied, dat de oostelijke grens van het kwartier vormde. Alhoewel Deurne dus onder een grotere bestuurseenheid viel, had het tot op zekere hoogte autonomie.

Zo kende Deurne zijn eigen rechtspraak. De heer was gerechtigd de doodstraf uit te spreken.In de Franse tijd, vanaf 1795, veranderde dat. De drie machten (wetgevend, uitvoerend en rechtsprekend) werden uiteen gehaald en Deurne kwam onder de provincie Noord-Brabant te horen. De macht van de heer verdween en aan het hoofd van een gemeente stonden voortaan de Burgemeester en Wethouders, samen met de gemeenteraad. De heer van Deurne behield slechts zijn jacht- en visrechten. 

In 1926 werd de gemeente Deurne uitgebreid met het grondgebied van de opgeheven gemeente Vlierden. In 1928 werd het wapen in gebruik genomen, dat nog altijd geldt. Het is een combinatie van de H. Willibrordus (patroonheilige der gemeente) en het wapen van de familie Van Doerne, eeuwenlang bezitter van de heerlijkheid en de kastelen. In sabel drie drielingsbalken van goud, en een gouden schildhoofd met drie Sint Andrieskruisjes van keel, naast elkaar.   

 Achter het schild, en met de linkerhand daarop steunende, de figuur van de heilige Willibrordus met aangezicht en handen van natuurlijke kleur, gekleed in bisschoppelijke toga van sabel, waaroverheen een misgewaad (planeta) van keel, afgezet met goud, gedekt met een bisschopsmijter van keel, afgezet met goud, houdende in de rechterhand het model van een kerkgebouw met toren van natuurlijke kleur, en in de linkerhand een gouden kruisstaf.  Het wapen is gebaseerd op het wapen van de gemeente Deurne en Liessel.

Rijksarchivaris J. Smit kwam met het ontwerp van de H. Willibrordus, staande achter het hertogelijke wapen (net als in 1815, maar nu in de juiste kleuren), met daarvoor een schildje met het wapen Van Doerne en naast zich een klein schildje met het oude wapen van Vlierden. De Hoge Raad van Adel ging hiermee niet akkoord, en liet beide kleine schildjes vervallen. Ook werd teruggegrepen op het voorstel uit 1896 en werd het hertogelijke wapen vervangen door het wapen Van Doerne.

Toen in 1974 de nieuwe Deurnese gemeentegids verscheen, waarin voor het eerst als wapen van Deurne het schild zonder Sint Willibrordus werd opgevoerd, ontlokte dit een reactie in de rubriek 'Onder de mensen' in een van de regionale kranten onder de kop: Deurne vergeet Willibrordus in gemeentewapen.

De vlag van Deurne

De gemeenteraad stelde in 1962 een gemeentevlag vast met de volgende omschrijving: rechthoekig, bestaande uit drie horizontale banen van gelijke hoogte in de kleuren rood-geel-zwart (van boven naar beneden). In het midden van de gele baan is het schild uit het wapen van de gemeente aangebracht. 

De vlag van de gemeente Deurne, vastgesteld door de raad in 1962

Hieronder op ansichtkaarten enkele impressies van Deurne uit het verleden. Als u met de muis over de afbeelding gaat verschijnt er een handje waarmee u de foto kunt vergroten.