logo

Activiteiten die in 2015 geweest zijn


Film- en fotoavond over Deurne in Gerardushuis

Donderdag 19 november verzorgt de werkgroep Beeld en Geluid de jaarlijkse avond met film- en fotobeelden van Deurne met een toelichting. Aanvang 20.00 uur in het Gerardushuis in Walsberg. Lees hier meer


Lezing: Ziet, hoe Sint Nicolaas zijn leven soms waagt!

Een lezing van Frits Booy over de achtergronden van het Sinterklaasfeest op 29 oktober. Aanvang 20.00 uur. Lees hier meer


Leyselse Aaftere 11 oktober

De werkgroep Liessels Historisch Erfgoed nodigt iedereen die van Liessel en haar historie houdt voor de achtste Leyselse Aaftere, die op zondag 11 oktober in gemeenschapshuis De Kastanje in Liessel wordt gehouden. Aanvang 14.00 uur. De toegang is gratis.
Zes Liesselnaren laten in dialectverhalen het Liessels verleden herleven: Rina Martens-Sleegers, Noor Verbeek-van de Mortel, Frans Aarts, Wiel Geboers, Charles Damen en Harrie Martens. De voordrachten worden afgewisseld met liedjes met muzikale begeleiding over Liessel door Gerard van Kol. Pieter Seuren presenteert het programma. De optredens worden door Louis Michels op video vastgelegd. In de vorige jaren was de belangstelling voor de Aaftere steeds enorm en de reacties uitsluitend positief.


Lezing over de historie van het Riet op 1 en 8 oktober!

Ed van de Kerkhof stuitte tijdens zijn onderzoek naar de geschiedenis van de ontginningen in Deurne ook op de geheel eigen historie van het Riet. Hij verzorgt daarover een tweede lezing op 8 oktober. Aanvang 20.00 uur in Den Draai in Zeilberg. De lezing op 1 oktober trok meer dan 150 belangstellenden. Er is voor 8 oktober geen inschrijving nodig. Dus kom op tijd,

In dit verband is in het gemeentehuis tot eind oktober een tentoonstelling met foto's van het gebied en zijn bewoners te zien van Hein van Bakel. Deze tentoonstelling werd vrijdag 18 september om 16.00 uur onder enorm grote belangstelling geopend door wethouder Nicole Lemlijn.

Zie informatieboekje en de Nieuwsbrief van september voor meer informatie over de lezing. (zie linkerkolom Laatste nieuws op deze site)


Nog aanmelding mogelijk voor dagexcursie naar Leuven op zaterdag 5 september

De jaarlijkse dagexcursie van zaterdag 4 juli is vanwege de voorspelde hoge temperaturen voor die zaterdag verschoven naar zaterdag 5 september. Alle deelnemers zijn telefonisch geïnformeerd. De heemkundekring gaat de Belgische grens over om een bezoek te brengen aan de oude Bourgondische universiteitsstad Leuven; een stad met een rijke cultuurhistorie. Er zijn nog enkele plaatsen. Lees hier meer


Kleine excursie naar Museum Techniek met 'n Ziel in Neerkant

De jaarlijkse kleine excursie staat gepland op zondag 30 augustus. De rondleiding in het museum aan de Dorpsstraat 23 in Neerkant begint om 13.30 uur. Vervoer op eigen gelegenheid. Zie Nieuwsbrief juni voor meer informatie.


Fototentoonstelling Deurne Toen en Nu

De gezamenlijke fototentoonstelling van onze heemkundekring en fotoclub Optika met 50 historische foto's van toen en 50 foto's van de dezelfde huidige plek in Deurne is tot 27 juli te zien in Zorgcentrum De Nieuwenhof aan de Visser in Deurne. De expositie is georganiseerd naar aanleiding van het vijfjarig bestaan van onze historische digitale encyclopedie DeurneWiki. Bij de tentoonstelling is een speciale editie van ons tijdschrift D'n Uytbeyndel verschenen. Zolang de voorraad strekt voor 4,50 euro te koop bij het Heemhuis, Stationsstraat 73 en bij Boekhandel Berkers in Deurne.


Lezing op donderdag 28 mei:

Schon plekskes; dwalen door Deurne en de Peel








Klein Kasteel in Deurne. (Klik op de foto voor een vergroting)

Donderdag 28 mei verzorgt Miranda van de Mortel voor onze heemkundekring een lezing met de titel: Schon plekskes; dwalen door Deurne en de Peel. Aanvang 20.00 uur in het Parochiecentrum, Visser 2 in Deurne.

 

Miranda is geboren in Helenaveen. Ze bracht echter het grootste gedeelte van haar jeugd door in Zeilberg, het geboortedorp van haar vader Jan van de Mortel. Van hem erfde ze de liefde voor geschiedenis en samen schreven ze in 2008 het boek In stilte herdenken; de verhalen achter de namen op het Zeilbergse oorlogsmonument.
Waar haar vader zich verdiepte in de geschiedenis van zijn geboortedorp, hield Miranda zich bezig met vragen die haar alle hoeken van Noord-Brabant lieten zien. Vragen als: Waarom werd de Oirschotse Truus Beliën de eerste vrouwelijke burgemeester van Nederland? Wat is het geboortehuis van Hendrik Wiegersma? Hoe belandt een Tsjech die overleden is op Cyprus, op een kerkhof in Goirle? En waarom mag onze koning zich baron van Eindhoven noemen? Deze vragen vergrootten haar interesse in het Brabantse erfgoed en leidden tot de wens de geschiedenis van Noord-Brabant voor een breder publiek aantrekkelijk te maken.
Dat heeft onder andere geleid tot een reeks blogs voor Thuis in Brabant en tot de site www.dwalendoorbrabant.nl: een ontdekkingstocht door de rijke geschiedenis van Noord-Brabant in de voetsporen van de personen die deze geschiedenis kleur gaven. Want, zo is haar overtuiging: de geschiedenis van een plek gaat pas echt leven als je deze kunt koppelen aan mensen of gebeurtenissen die tot de verbeelding spreken.

 

Ook Miranda’s lezing Schon plekskes is op dit idee gebaseerd. Tijdens een dwaaltocht, die zich uitstrekt van de 16e eeuw tot het recente verleden, zullen mensen de revue passeren die inmiddels overleden zijn, maar in meer of mindere mate een plek hebben gekregen in ons collectieve geheugen. Ze zal ons meenemen naar plekken die een belangrijke rol hebben gespeeld in hun leven. Bekende plekken – met gedenkstenen of ANWB-bordjes – maar ook minder bekende plekken. Hoewel het zwaartepunt daarbij zal liggen op Deurne en het Peelgebied, zal ze af en toe ook afdwalen naar andere ‘schon plekskes’. Simpelweg omdat veel van de mensen die de revue passeren, dat in hun leven ook gedaan hebben.

Beugelen om Johan Engelsbokaal


De Beugelaar, ets uit 1654 van Rembrandt.

(Klik op de foto voor een vergroting)

Zondag 10 mei wordt van 14.00 tot 17.00 uur op de beugelbaan van het heemhuis aan de Stationsstraat 73 door leden van de heemkundekring gespeeld om de Johan Engelsbokaal. Aanmelden kan via de inschrijflijst in het heemhuis of bij Theo van Daele tel. 313876. Bij slecht weer wordt het toernooi verplaatst. Aanvankelijk was het toernooi gepland op 12 april.


Lezing op donderdag 16 april:

Pieter Brueghel, een bijzondere schilder in een bijzondere tijd

Op donderdag 16 april verzorgt Wim van Heugten voor onze heemkundekring een lezing met de titel: Pieter Brueghel, een bijzondere schilder in een bijzondere tijd. Aanvang 20.00 uur in het Parochiecentrum, Visser 2 in Deurne.

Als kind, wonende aan de boorden van de Dommel in Son tegenover de Breugelse kerk, raakte Wim van Heugten in de ban van Pieter Brueghel. Thuis, in de huiskamer, hing een reproductie van het schilderij Jagers in de Sneeuw, die vooral tijdens de zondagse maaltijden (doordeweeks werd in de keuken gegeten) de aandacht trok. Maar ook wat vader WAM vertelde over de Vlaamse schrijver, tekenaar en schilder Felix Timmermans, die in 1926 bij de opening van het Brueghel-monument in Breugel de sfeer er opsnoof en concludeerde dat Pieter Brueghel daar en niet ergens anders geboren moest zijn, liet bij Wim een bijzonder fascinatie voor deze 16e eeuwse meester ontstaan. Timmermans schreef daarover in 1928 in: Pieter Bruegel, zoo heb ik u uit uwe werken geroken. In 1943 schreef hij ook het toneelstuk: Pieter Bruegel.

Via contacten met o.a. de Brusselse archivaris Paul De Ridder in het begin van de jaren ’80 van de vorige eeuw, werd het voor Wim steeds duidelijker dat de wortels van Pieter Brueghel in de Meierij liggen. Over deze ontdekkingstocht, maar ook over het bijzondere van de kunst van Pieter Brueghel houdt Wim van Heugten een persoonlijk getinte voordracht met lichtbeelden.


 

Lezing: Ontginningen in Deurne in Helmonds perspectief

Op dinsdag 24 maart verzorgt ons heemkundelid en voormalig journalist Ed van de Kerkhof uit Deurne in wijkhuis De Lier, Van Kinsbergenstraat 1 in Helmond, een lezing over de ontginningen van Deurne in Helmonds perspectief. De lezing is een variant op de eerder gehouden lezing in Deurne. Dit keer vóór de pauze vooral aandacht voor negentiende-eeuwse ‘Helmonders’ als Carp en Wesselman en na de pauze het verhaal van de Helmondse werkverschaffingsenclave in Liessel. Met véél 'plaatjes'. De lezing begint om 20.00 uur en is uiterlijk om 22.15 uur afgelopen.



Lezing Spotten met de Vijand

Donderdag 19 maart verzorgt Cees Verhagen een lezing met de titel Spotten met de Vijand. Aanvang 20.00 uur in het Parochiecentrum aan de Visser 2 in Deurne.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog van 1914-1918 werden duizenden affiches, cartoons en spotprenten gemaakt om de soldaten en het thuisfront te beïnvloeden. "Wij zijn goed en zij zijn slecht” was de grondgedachte. Bijna alles was geoorloofd. Spotten met de vijand was goed voor het moreel van de soldaten. De Weense satiricus Karl Kraus bekeek de oorlog als: "De laatste dagen van de mensheid”. Naast alle ellende wilden de mensen niet alleen slecht of droevig nieuws zien of horen, ze wilden ook wel eens lachen; ook al was dat vaak zwarte humor.


Cees Verhagen geeft na een inleiding uitleg bij de prenten, zodat niemand de clou hoeft te missen van het verhaal dat de prent vertelt.

Spotprenten en cartoons geven de historicus een aparte inkijk hoe men over de vijand dacht of moest gaan denken en zijn bijzonder historisch bronnenmateriaal. De kracht van propaganda/reclame ligt in het kunnen beïnvloeden van de kijker of lezer. Dit gebeurt door herhaling van stereotypes en door idealisering of iets of iemand systematisch zeer ongunstig voor te stellen.
Propaganda ontwikkelde zich tijdens de Eerste Wereldoorlog tot een belangrijk oorlogswapen. In feite was er sprake van systematische massa-indoctrinatie en doelbewuste manipulatie. Zo zijn er tot op de dag van vandaag foutieve meningen en ideeën over deze oorlog, die gevoed zijn door deze propaganda. Alle partijen, die aan de Eerste Wereldoorlog deelnamen, maakten er gebruik van, van persvrijheid was geen sprake. Veel amateurs, maar ook vele kunstenaars en auteurs, leverden hieraan hun bijdragen. Veel van die tekeningen werden gebruikt voor affiches en pamfletten. Maar ze werden vooral verspreid door ansichtkaarten. Door deze ansichtkaarten kon men het thuisfront beïnvloeden. Niet alle kunstenaars werkten in dienst van de machthebbers, veel van hen waren waarschijnlijk oprecht verontwaardigd en wilden zo een bijdrage leveren aan hun Vaderland; ook zij waren slachtoffer van de propaganda.
Cees Verhagen raakte geïnteresseerd in de WO1 toen hij onderzoek deed voor een biografie over de Belgische Dr. Eijnatten, een bekend huisarts in Someren en Lierop. Om deze gevluchte Belg beter te begrijpen maakte hij een studie van de WO1. Hij verzamelde ondermeer honderden ansichtkaarten en prenten over deze oorlog. Uit deze verzameling heeft hij een selectie gemaakt met als titel: Spotten met de vijand.



Lezing over de Peellandbreuk op 29 januari

Donderdag 29 januari verzorgt Jan Timmers in café Dientje, Kerkstraat 9 in Gemert een lezing over de Peellandbreuk. Aanvang 20.00 uur. Organisatie: Heemkundekring De Kommanderij Gemert.

In de ondergrond van de gemeente Gemert-Bakel bevindt zich een interessant geologisch verschijnsel: de Peelrandbreuk. Een scheur in de aardkorst, die voor een belangrijk deel het landschap in de regio heeft bepaald. Behalve de Peelrandbreuk is er ook nog de Breuk van Handel, de Breuk van Gemert, de breuk van Milheeze en de breuk van Gemert-zuid. Het barst van de breuken. In 2014 is een project uitgevoerd over de breuken in de ondergrond en is er het een en ander onderzocht. Zo blijkt de Peelrandbreuk ergens anders te liggen dan een jaar geleden werd gedacht. Jan Timmers vertelt wat breuken eigenlijk zijn, waar ze te vinden zijn, hoe je ze kunt zien, wat er mee samenhangt en nog veel meer. Projectleider Nicole Pakker zal het onderzoeksproject toelichten.

Meer informatie over het project: http://www.peelnetwerk.nl/projecten/breuken-beleven-20 en http://www.mijnmooibrabant.nl/breukenbeleven-peelrandbreukzone-geofysische-breuken-met-een-verhaal


De Koningshoeven van Helenaveen

Donderdag 22 januari 2015 zal Hans van de Laarschot in het parochiecentrum aan de Visser 2 een lezing verzorgen met het thema: de Koningshoeve in Helenaveen. Aanvang 20.00 uur.
Als Koning Willem III in 1888 beschermheer wordt van de Maatschappij Helenaveen, is het bedrijf niet enkel een verveningsmaatschappij. De verveende gronden in het concessiegebied van 1853 worden bemest en geschikt gemaakt voor tuinbouw, akkerbouw en weiland. De eerste boerderijen die in het nieuwe land van de ´Oude Peel´ verschijnen zijn eigenlijk niet meer dan keuterboerderijtjes.
Vanaf 1908 wordt dat anders. Dan wordt door de Maatschappij de Wilhelminahoeve gebouwd. Een boerderij die sterk afwijkt van de traditionele boerderijvormen in Oost-Brabant. Een op het gezicht klein huis met daaraan vast een enorme stal. Als de inventariseerders van de provincie rond 1990 bezig zijn met het opsporen van monumenten, bestempelen ze de Wilhelmina als een koprompboerderij. Met enige regelmaat bouwt de Maatschappij aan beide kanten van de Helenavaart koprompboerderijen. Vanwege de band tussen het bedrijf en het koningshuis krijgen de hoeven allemaal namen die verwijzen naar ‘Oranje’. In de volksmond worden ze al snel de Koningshoeven genoemd; niet te verwarren met de Koningshuizen van het Fonds Koning Willem III. De Maatschappij verpacht de Koningshoeven aan boeren uit alle delen van het land, zoals Drenthe, Noord-Holland en Utrecht. De ene pachter lukt het er een rendabel bedrijf van te maken, een ander is genoodzaakt al snel uit Helenaveen te vertrekken. De boerderijen zelf hebben ook niet allemaal de geschiedenis overleefd. De plaats waar eens de Hendrikhoeve, bijna identiek aan de Willem III Hoeve, stond is al bijna driekwart eeuw geen boerderijplaats meer.
Hans van de Laarschot zal tijdens zijn lezing diverse aspecten van de geschiedenis van de Koningshoeven belichten. Hans was tot voor kort werkzaam bij het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven als consulent cultuurhistorie voor de Peel. Midden jaren ‘80 van de vorige eeuw heeft hij het omvangrijke archief van de Maatschappij Helenaveen toegankelijk gemaakt.